| اسلام دین صلح و آرامش است و هر یک از ما در برابر هم وظیفه داریم تا به یکدیگر احترام گذاشته و قدر یکدیگر را بدانیم وبا اعمال و رفتار هایمان یکدیگر را آزار ندهیم.
در اسلام هریک از جوارح در برابر خداوند متعال مسئول است و زبان یکی از آن اعضا است که هم میتوان از آن خوب استفاده کرد و سخنان نیکو گفت وهم از آن بد استفاده کرد و با آن دیگران را آزرد در این مقاله به بررسی برخی از گناهان زبانی میپردازیم.
1- اهانت و تحقیر
از بزرگترین گناهان در اسلام اهانت کردن به دیگران است و شخص اهانت کننده خود ذلیل و خوار است و در حدیث آمده است: هیچ مومن فقیری را تحقیر نکنید به درستی که هر کس مومن تهیدستی را تحقیر نموده و کوچکش کند خدا او را تحقیر میکند و همواره مورد خشم و غضب قرار خواهد داد تا از تحقیر کردن بیرون رود یا توبه کند. (بحارالانوار 75/146)
2- فخر فروشی
از دیگر گناهان که متأسفانه در جامعه رواج بسیار پیدا کرده است فخر فروشی است. انسانهایی که به خود میبالند و در حقیقت حقیر و پست هستند.
در قرآن آمده است :«ان الله لایحب کل مختال فخور ؛خداوند هیچ مغرور خودستایی را دوست ندارد.» (لقمان ، آيه 18)
3- رسوا کردن گناه
رسوا کردن گناه در میان دیگران گناهی بس بزرگ است و اگر انسان گناهی دارد باید آن را با خدای خویش در میان بگذارد و با او سخن بگوید.
امام رضا میفرمایند :پوشاننده گناه کارش معادل هفتاد هزار کار نیک است و بازگو کننده گناه خوار است و پوشاننده بخشیده شده. (عیون الاخبارالرضا 12/412)
4- حفظ رازهای شخصی
انسان باید رازهای خود را برای خود نگه دارد و آن را نزد کسی بازگو نکند.
در احادیث آمده است: سر تو تا زمانی که گشوده نشده سبب سرور است و هنگامی که گشوده شد باعث اندوه میشود. (عزرالحکم /436)
5- پرهیز از سخنان لغو و بی فایده
گفتن سخنان بیهوده در مجالس و یا فرستادن پیامک ها و یا ایمیلهای بی فایده نیز در این زمره قرار دارد.
حضرت علی علیه السلام بارها فرموده اند که:ای مردمان تقوا پیشه کنید که انسان عبث آفریده نشده است تا بازی کند و به خود رها نشده تا یاوه بگوید. (نهج البلاغه قصار37)
6-سوالهای بیجا
سوالهای بی جا و بی اساس نیز از گناهان زبان است، انسان میتواند به جای طرح سؤالات بیهوده، اندیشه کند و بیاموزد.
در قرآن سوره مائده آیه 101و 102آمده است:« اهل ایمان از چیزهایی سؤال نکنید که اگر برایتان آشکار شود شما را به ناراحتی وادار می کند و اگر در هنگام نزول قرآن سوال نمایید آشکارتان می گردد و خداوند از آنها میگذرد و او بخشنده و مهربان است.»
7-عذر خواهی بدون دلیل
عذر خواهی بدون دلیل بر گناهان میافزاید و سودی ندارد.
حضرت علی در حدیثی میفرمایند:« زیاد پوزش خواستن گناهان را بیشتر میکند .» (غرر الحکم/241)
8- عیب جویی
از دیگر گناهان کبیره عیب جویی کردن از دیگران است. انسانهایی که مکرر از دیگران عیب جویی میکنند، موفق نمیشوند و حرمتی برای خود نگهداری نمیکنند.
از امام صادق نقل شده است:« هر کس مومنی را سرزنش به گناهان کند خداوند او را هم در دنیا وهم در آخرت چنین خواهد کرد.» (اصول کافی 2/356)
9- تهدید کردن دیگران
تهدید کردن دیگران دور از شأن انسان است و انسان حق ندارد شخص مومن را تهدیدهای ناروا کند و تهدید میتواند به هر صورتی باشد تهدید زبانی و یا عملی .
پیامبر خدا فرمودند: هر کس با نظری به مؤمنی نظر کند تا او را بترساند خداوند او را خواهد ترساند ، در روزی که هیچ سایهای جز سایه خداوند در بین نخواهد بود. (جامع الاخبار127)
10- چاپلوسی
متأسفانه در دنیای امروز انسانهای بسیاری دچار تملق و دروغگویی شدهاند و دروغ میگوید تا مقام ثروت و یا موقعیت بهتری پیدا کنند.
در اسلام چاپلوسی جز اخلاق اهل ایمان نیست و بسیار مذموم است.(گمراه کردن و مشورت دادن نادرست )
اگر کسی به خاطر مشورت کردن سراغ آمده باید تا جایی که میتوانیم به او راست بگوییم و او را یاری کنیم و در حقیقت امین او باشیم .
حضرت علی میفرمایند : «خیانت به طرف مشورت ، بزرگترین شرها و سبب عذاب و سختی روز قیامت است.» (غرر الحکم397)
11- دروغ
دروغگو دشمن خداست در طول زندگی بشر این دروغ بوده است که بشر را به گمراهی کشانده است و انسان های دروغگو به تعبیری دشمن خدا هستند.
حضرت رسول میفرمایند: «بر شما باد بر دوری از دروغ به بدیها رهنمون میشود و بدی ها به آتش رهنمون می کند.» (جامع الاخبار149)
12-وعده دادن دروغ
وعده دادن دروغ انسانها را به یکدیگر بی اعتماد می کند و نظام اخلاقی اجتماع را از بین میبرد وعده دروغ خشم خداوند را بر می انگیزد.
حضرت علی در نامه ای به مالک اشتر فرمود: «بپرهیز از تحلف از وعدهای که به مردم دادهای... .»
13- فحاشی
انسانهايی که سخنان زشت میگویند و فحاشی میکنند باعث نزاع و درگیری میشوند و یک سخن زشت انسان را به قهقرا می کشاند.
حضرت علی میفرمایند:« هر کس فحاشی نثار کسی کند حسد کننده خویش را آسوده خاطر و شاد کرده است.»
14- سرزنش
حضرت علی در وصف برادر سابق ایمانیاش میفرمایند:هر کس را در کاری ملامت میکرد ، مادامی که در مثل آن عذر مییافت تا عذر خواهی او را بشنود.» (نهج البلاغه، قصار 289)
15- هجو گویی
هجو گویی یک گروه و گفتن عیبها و اشکالات آنهاست.
هجو چنان در اسلام مورد نکوهش است که حضرت علی علیه علیه السلام هجو کنندگان را تعزیز فرمودند.(وسایل الشیعه 3/443)
16- نسبت دادن زنا
نسبت دادن زنا یکی از بزرگترین گناهان در اسلام و مذهب تشیع است و در قرآن و احادیث بسیار نکوهش شده است.
در قرآن سوره نور آمده است :« و کسانی که به زنان پاک دامن نسبت زنا میدهند و سپس چهار گواه مرد عادل بر این نسبت نیاورده اند آنان را هشتاد تا زیانه بزنید و هیچگاه شهادتی را از آنها نپذیرید اینان هم ایشان فاسدان هستند.» سوره نور، آيه 41)
17- گفتن آنچه نمیدانیم
اگر کسی چیزی را نمیداند نباید آن را اظهار کند و باید سخنی بگوید که آن رامی داند و از عهده پاسخ دادن بر می آید.
پس آنچه را که نمیدانید نگویید، زیرا بیشترین حق با آنهاست که شما انکار میکنید. (نهج البلاغه، نامه31)
18- منت گذاشتن
وقتی شخصی به کسی خوبی کند نباید منت آن را باطل و بی اثر کند.
در احادیث آمده است اگر کسی کاری را انجام دهد در حالیکه منت گذارد کاری نکرده است .
امام علی میفرمایند:هر کس به خاطر احسان نمودنش بر کسی منت بگذارد، چنین کسی اصلاً نیکی نکرده است.(عزرالحکم718)
19-گزافه گویی
حضرت علی گزافه گویی را بدترین عمل دانسته است .
امام علی میفرمایند :چه بسیار لافهایی که تلف شدگی را از خود به ارث مینهند. (غررالحکم/415)
20-سلام نکردن قبل از صحبت کردن
یکی از نشانههای ادب این است که انسان قبل از صحبت کردن سلام کند و اینگونه اظهار ادب نماید.
امام صادق میفرمایند:جواب کسی را پیش از سلام به کلام آغاز نماید، نده. (مستدرک الوسایل 2/68)
21- شوخیهای بیجا
شوخی اگر برای شادی و لذت باشد خوب است، اما اگر نا به جا باشد مورد قبول نیست و اسلام آن را نکوهش میکند و افراط شوخی باعث دشمنی و بدبختی است.
«افراط نمودن در شوخی سبب جدایی انسان ها از همدیگر است.» (جامع السعادات30013)
22- قسم نابجا و نادرست
امروزه مغازهها و فروشگاه ها و موارد دیگر میبینیم که برای فروش یک کالا و...افراد دروغ میگویند و قسم به خداوند یاد میکنند.
امام صادق در حدیثی میفرمایند:«به خداوند نه به راست و نه به دروغ سوگند نخورید وخداوند را عرصه سوگندهای خود قرار ندهید.» (من لا یحضرالفقیه4/111)
23- سر کوفت زدن
در اسلام کسی حق ندارد کسی را سر کوفت زند، بلکه اگر در کسی ایراد و یا اشکالی دید باید با احترام به او بگوید و او را مورد عتاب قرار ندهد.
حضرت علی علیه السلام در مباحثه ای فرمودند:«من دوست ندارم که شما بد زبان و لعن گو باشید.»(الاخبارالطوال، 165)
24- سخن چینی
خبر کشی و سخن بردن و نقل سخن از کسی برای شخصی دیگر نه در اسلام بلکه در منطق هیچ انسان عاقلی نمیگنجد.
حضرت محمد میفرمایند:«سخن چین هرگز به بهشت وارد نخواهد شد.» (مستدرک الوسایل 11/111)
اینها اندکی از عیوبی بودند که زبان سبب آن است و انسان با زبان خود مي تواند ، مرتکب گناهان شود. پس باید هر لحظه مراقب اعمال و رفتار خود باشيم و سعی کنيم از آزردن دیگران با زبان خود بپرهیزيم و به تعبیر دیگر زیبا سخن بگوییم تا زیبا سخن بشنویم.
(نظر بدهید.) | 9:26 AM سه شنبه، 22 آذر هزار و سیصد و نود | نويسنده:
روابط عمومی | موضوع: مقالات | لینک ثابت |
